Rộng đồng mặc sức chim bay

Từ khó

Biển hồ

Người Nam Bộ xưa gọi hồ Tonlé Sap ở Campuchia là “Biển Hồ”. Đây là hồ nước ngọt lớn nhất Đông Nam Á và nổi tiếng nhiều cá. Bài ca dao có dùng từ “đặng”, một dấu hiệu của phương ngữ Nam Bộ, và hình ảnh “cá bầy đua bơi” cũng rất khớp với Biển Hồ. Vì vậy, có thể bài này mượn hình ảnh Biển Hồ thật. Tuy nhiên, tôi không có tư liệu chắc chắn khẳng định điều đó. (Ngoài ra còn có Biển Hồ, tức hồ T’Nưng, ở Pleiku, Gia Lai, nhưng khó có liên hệ với bài ca dao này.) Dù hiểu theo cách nào, ý nghĩa của câu vẫn như nhau: một vùng nước rộng lớn, đầy ắp, nơi đàn cá được bơi lội thỏa thích. Hình ảnh này làm nổi bật sự đối lập với nỗi mong được “thảnh thơi” của người phụ nữ ở hai câu sau.
Nguồn: Nhóm Phong Dao

chén cúc

"chén" là chén rượu, "cúc" là hoa cúc. Xưa kia, danh sĩ Đào Tiềm đời Tấn rất thích ngâm thơ và uống rượu ướp hoặc ngâm hoa cúc . – Rượu cúc nhắn đem hàn biếng quẩy (Tú Xương ) – Tàng tàng chén cúc dở say ( Kim Vân Kiều)