Xa nhau cách mấy con trăng

Từ khó

Con trăng

Một chu kì của mặt trăng xoay quanh trái đất, tức một tháng âm lịch.

Quán Rường

Một địa danh thuộc xã Tam An, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam.

Phong Thử

Địa danh nay thuộc xã Điện Thọ, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Làng Phong Thử nằm ở ven sông Thu Bồn, đất đai tuy nhiều nhưng ruộng lúa nước tương đối ít, vì vậy người dân xưa kia sống chủ yếu bằng nghề trồng bông, nuôi tằm dệt vải và làm nghề buôn bán nhỏ.

Hà Nha

Địa danh nay là một thôn thuộc xã Đại Đồng, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, bên bờ sông Vu Gia.

Vĩnh Điện

Địa danh nay là một thị trấn thuộc huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

La Qua

Một làng thuộc tổng Hạ Nông, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, nay thuộc khối phố 3, thị trấn Vĩnh Điện, Điện Bàn, Quảng Nam. La Qua là một trong những căn cứ quan trọng của thực dân dưới thời Pháp thuộc.

Rày

Nay, bây giờ (phương ngữ).

Nơm

Dụng cụ bắt cá, được đan bằng tre, hình chóp có miệng rộng để úp cá vào trong, chóp có lỗ để thò tay vào bắt cá.

Bủa

Từ từ Hán Việt bố, nghĩa là giăng ra trên một diện tích rộng lớn (bủa lưới, vây bủa, sóng bủa…).

Ghềnh

Cũng gọi là gành, chỗ lòng sông hoặc biển có đá lởm chởm nằm chắn ngang làm nước dồn lại, chảy xiết. Ở nước ta có nhiều địa danh có chữ Gành hoặc Ghềnh như Gành Son, Gành Hào, Gành Cả, Gành Ráng…

Câu Lâu

Tên một cây cầu bắc ngang sông Chợ Củi ở thị trấn Vĩnh Điện, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Cầu được xây dựng thời Pháp thuộc, trong chiến tranh Việt Nam thì được xây dựng lại lần thứ hai. Đầu thế kỷ 21, cầu được xây dựng lại với quy mô lớn hơn, có 4 làn xe chạy. Về tên cây cầu này, có một sự tích: Ngày xưa, ven sông Chợ Củi, có một đôi vợ chồng từ xa đến lập nghiệp. Ngày ngày, chồng đi câu cá đổi gạo, vợ ở nhà trồng rau, vun vén gia đình. Chỗ ngồi câu cá quen thuộc của người chồng là trên một tảng đá gần bờ sông. Một đêm nọ, có cơn nước lũ từ nguồn đột ngột đổ về, người chồng bị cuốn đi. Người vợ ở nhà, đợi mãi vẫn chẳng thấy chồng về, cứ bồng con thơ thẩn ra vào, miệng luôn lẩm bẩm: "Câu gì mà câu lâu thế!" Cuối cùng, sốt ruột quá, nàng bồng con ra sông để tìm chồng. Khi hiểu ra sự việc, nàng quỳ khóc nức nở rồi ôm con gieo mình xuống dòng nước. Dân làng cảm thương đôi vợ chồng nghèo chung tình, đặt tên cho cây cầu bắc qua sông Chợ Củi là cầu Câu Lâu. Thật ra Câu Lâu là một địa danh gốc Champa, biến âm từ chữ Pulau có nghĩa là "hòn đảo."

Bình Long

Tên một con lạch chảy qua các xã Điện Phước, Điện An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Quảng Ngãi

Địa danh nay là một tỉnh nằm ở duyên hải Nam Trung Bộ, nằm hai bên bờ sông Trà Khúc, được mệnh danh là vùng đất Núi Ấn Sông Trà. Quảng Ngãi là mảnh đất có bề dày lịch sử về văn hóa Sa Huỳnh và văn hóa Chăm Pa, đặc biệt là hệ thống thành lũy Chàm. Tại đây cũng nổi tiếng cả nước với đặc sản đường mía (đường phèn, đường phổi, mạch nha…) và tỏi ở Lý Sơn.

Cầu Đất

Địa danh nay thuộc thôn Trường Thọ, xã Xuân Trường, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Vào đầu thế kỉ 20, người Pháp đến khai hoang và thành lập nên Sở Trà Cầu Đất. Nông phu chủ yếu từ các tỉnh miền Trung như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên… Trong thời gian này, nhà máy chủ yếu sản xuất chè đen, sản phẩm được đưa về Pháp tiêu thụ và xuất khẩu sang các nước khác ở châu Âu.

Nà

Khoảng đất cạnh bờ sông, thường để trồng nông sản hoặc dâu tằm.

Tư Phú

Địa danh nay là một làng thuộc xã Điện Quang, huyện Điện Bàn.

Túy La

Địa danh nay là một làng thuộc xã Điện Hồng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đây là quê hương của Nguyễn Thành Ý, người được xem là vị lãnh sự ngoại giao đầu tiên của Đại Nam (1874-1883) tại Nam Kỳ thuộc Pháp, một trong những đại thần có xu hướng ủng hộ canh tân đất nước vào giữa thế kỉ 19.

Đà

Màu nâu sẫm. Ở một số tỉnh miền Trung (Phú Yên, Bình Định…) màu này cũng được gọi là màu dà. Thuốc nhuộm màu dà được lấy từ cây dà.

Tê

Kia (phương ngữ Trung Bộ).

Thanh Khê

Địa danh nay là một quận nằm ở vị trí gần trung tâm của thành phố Đà Nẵng.

Mô

Đâu, nào (phương ngữ Trung Bộ).

Bàn Thạch

Tên một ngôi làng nay thuộc xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, nằm bên bờ sông Thu Bồn. Tại đây có nghề truyền thống là làm chiếu cói.

Tam Kỳ

Một địa danh thuộc tỉnh Quảng Nam, nay là thành phố trung tâm tỉnh. Trước đây (đến nửa đầu thế kỷ 20), địa danh Tam Kỳ còn dùng để chỉ một xã thuộc tổng Chiên Đàn, phủ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam và “làng Tam Kỳ” cùng “làng Tứ Bàn” là hai trong các làng địa phương trước Cách mạng tháng Tám trực thuộc xã ấy.

Trà My

Một địa danh thuộc miền núi của tỉnh Quảng Nam, nay là hai huyện Bắc Trà My và Nam Trà My, là địa bàn sinh sống của các dân tộc Ca Dong (Xê Đăng), M'nông, Co và Kinh. Trà My từ lâu nổi tiếng với đặc sản là cây quế.

Đò dọc

Đò đi dọc theo sông, khác với đò ngang là đò chở khách từ bến sông này qua bến sông kia.

Nong

Dụng cụ hình tròn, đan bằng tre, có vành, đáy nông, thường dùng để phơi nông sản hoặc để nuôi tằm. Có vùng gọi là nống. Nhỏ hơn nong một chút gọi là nia.

Cẩm Lậu

Địa danh nay là một làng thuộc xã Điện Phong, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Tại đây có đình làng Cẩm Lậu, được xây dựng vào năm 1805 duới thời vua Gia Long.

Thanh Hà

Tên một ngôi làng ở Quảng Nam, nằm ngay bên bờ sông Thu Bồn, cách phố cổ Hội An chừng 3 km về hướng Tây. Làng có nghề làm gốm truyền thống từ đầu thế kỉ 16.

Chí

Đến, kéo dài cho đến (từ Hán Việt).

Thao

Loại vải có sợ thô và to, mặt vải còn chưa sạch gút (mối vải).

Gáo

Đồ có cán dùng để múc nước, thường làm bằng sọ dừa hoặc vỏ trái mù u, cũng có nơi làm bằng vỏ bầu sấy khô.