Hôm qua tát nước đầu đình

10 lượt đọc

Lời
Hôm qua tát nước đầu đình,Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa senEm được thì cho anh xin.Hay là em để làm tin trong nhà?Áo anh sứt chỉ đường tà,Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu.Áo anh sứt chỉ đã lâu,Mai cậy cô ấy về khâu cho cùng.Khâu rồi anh sẽ trả công,Đến khi lấy chồng anh lại giúp cho.Giúp cho một thúng xôi vò,Một con lợn béo, một vò rượu tăm,Giúp cho đôi chiếu em nằm,Đôi chăn em đắp, đôi trằm em đeo.Giúp cho quan tám tiền cheo,Quan năm tiền cưới lại đèo buồng cau.
Bản lưu truyền phổ biến

Lời ghi theo cách người Việt thường đọc, hát hiện nay. Thư viện đang đối chiếu dần với sách in; khi xong, nhãn này ghi tên sách và số trang.

Có sách? Gửi số trang · Lời này từ đâu? · Cách biên soạn

Ý nghĩa

Bài ca dao xoay quanh câu chuyện chàng trai mượn cớ bỏ quên chiếc áo ở cành hoa sen để làm cái cớ sang gặp cô gái. Ý nghĩa chính • Cái cớ tỏ tình thông minh: Chàng trai mượn cớ "bỏ quên chiếc áo" để bắt chuyện, tiếp cận cô gái mình thương một cách rất duyên dáng, hóm hỉnh và kín đáo. • Khéo léo trình bày hoàn cảnh: Qua việc chiếc áo sứt chỉ chưa ai khâu, anh khẳng định mình còn độc thân ("Vợ anh chưa có") và đang sống cùng mẹ già. • Tiến tới hôn nhân: Từ chuyện nhờ khâu áo vu vơ, câu chuyện nhanh chóng dẫn đến viễn cảnh kết duyên với các sính lễ cưới hỏi rất chân thành và đậm chất truyền thống nông thôn Việt Nam.

Có hỗ trợ của AI, đã được người biên soạn duyệt.

Từ khó

Đình
Công trình kiến trúc cổ truyền ở làng quê Việt Nam, là nơi thờ Thành hoàng, và cũng là nơi hội họp của người dân trong làng.
Xem trong Từ điển · 3 bài
Chú thích chung
Có ý kiến cho rằng cành hoa sen trong bài này là hoa sen đất. Sen đất là một loại cây thuộc chi mộc lan, thân gỗ, hoa có 9-10 cánh trắng ngần, hương thơm ngát, trông giống như hoa sen mọc ở ao hồ.
Xôi vò
Xôi nấu rồi trộn đều với đậu xanh chín giã nhỏ.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Rượu tăm
Loại rượu ngon, khi lắc thì sủi tăm lên.
Xem trong Từ điển · 2 bài
Trằm
Hoa tai. Cũng gọi là tằm.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Cheo
Khoản tiền nhà trai nạp cho làng xã bên nhà gái khi làm lễ dạm hỏi theo tục lệ xưa.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Chú thích chung
Theo phong tục cưới hỏi ngày xưa, khi đi hỏi vợ nhất thiết phải có buồng cau.
Sàng
Đồ đan bằng tre, hình tròn, lòng nông, có lỗ nhỏ và thưa, thường dùng để làm cho gạo sạch thóc, trấu và tấm. Hành động dùng cái sàng mà lắc cho vật vụn rơi xuống, vật to còn lại cũng gọi là sàng.
Xem trong Từ điển · 4 bài
Quàng
(Làm việc gì) một cách vội vã, cốt cho xong để còn làm việc khác.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Quả
Đồ đựng hình tròn, có nắp đậy, thường được dùng để đựng lễ vật khi đi hỏi cưới.
Xem trong Từ điển · 2 bài
quả
Ảnh: Yosarian · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Đọc thêm trên Wikipedia

Bận
Mặc (quần áo).
Xem trong Từ điển · 1 bài
Gai
Cũng gọi là cây lá gai, một loại cây thường mọc hoang hoặc được trồng quanh nhà, có lá dày hình trái tim, mặt hơi sần. Lá gai thường dùng để làm bánh ít, bánh gai hoặc làm vị thuốc dân gian.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Vừng
Miền Trung và miền Nam gọi là mè, một loại cây nông nghiệp ngắn ngày, cho hạt. Hạt vừng là loại hạt có hàm lượng chất béo và chất đạm cao, dùng để ăn và ép lấy dầu.
Xem trong Từ điển · 4 bài
Vừng
Ảnh: Franz Xaver · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Đọc thêm trên Wikipedia

Chè
Cũng gọi là trà, tên chung của một số loại cây được trồng lấy lá nấu thành nước uống. Một loại có thân mọc cao, lá lớn và dày, có thể hái về vò nát để nấu uống tươi, gọi là chè xanh. Loại thứ hai là chè đồn điền du nhập từ phương Tây, cây thấp, lá nhỏ, thường phải ủ rồi mới nấu nước, hiện được trồng ở nhiều nơi, phổ biến nhất là Thái Nguyên và Bảo Lộc thành một ngành công nghiệp.
Xem trong Từ điển · 3 bài
chè
Ảnh: AxelBoldt at en.wikipedia · Public domain · Wikimedia Commons

Đọc thêm trên Wikipedia

Quan
Đơn vị tiền tệ cổ của nước ta dùng đến đầu thế kỷ 20. Đối với tiền quý (cổ tiền), một quan bằng 60 tiền (600 đồng kẽm). Với tiền gián (sử tiền), một quan bằng 360 đồng kẽm.
Xem trong Từ điển · 3 bài
Giạ
Đồ đong lúa đan bằng tre (có chỗ ghép bằng gỗ), giống cái thúng sâu lòng, thường đựng từ 10 ô trở lại, thường thấy ở miền Trung và Nam (Đại Nam quấc âm tự vị – Huình Tịnh Của). Một giạ ta tùy địa phương lại có giá trị khác nhau, từ 32 cho tới 45 lít, giạ tây (thời Pháp đô hộ) chứa 40 lít. Đến giữa thế kỉ 20 xuất hiện loại giạ thùng được gò bằng tôn, chứa 40 lít.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Ang
Dụng cụ để đong, đo thóc lúa, bằng gỗ, khối vuông, có nơi đan ang bằng nan tre. Dụng cụ đo gạo của người Việt rất đa dạng, tùy vùng, tùy thời và theo từng thể tích mà người ta dùng các dụng cụ khác nhau như cái giạ, cái vuông, cái yến, cái đấu, cái thưng, cái cảo, cái bơ, cái ô, cái lương, cái lon sữa bò… để đo gạo. Một ang bằng 22 lon gạo.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Ghè
Đồ đựng (nước, rượu, lúa gạo) làm bằng đất hoặc sành sứ, sau này thì có làm bằng xi măng.
Xem trong Từ điển · 3 bài
Niêu
Nồi nhỏ bằng đất nung hoặc đồng, có nắp đậy, dùng để nấu nướng hoặc sắc thuốc. Niêu sắc thuốc thì có thêm cái vòi để rót thuốc.
Xem trong Từ điển · 1 bài
Bồ
Đồ cỡ lớn đựng thóc lúa, thường đan bằng tre.
Xem trong Từ điển · 2 bài
Dị bản · 2

Các cách lưu truyền đặt cạnh Bản tham chiếu. Chữ gạch dưới là phần khác.

01 · Dị bản
Áo anh rách lỗ bàn sàngCậy nàng mua vải vá quàng cho anhVá rồi anh trả tiền côngĐến lúc lấy chồng anh giúp của cho:Giúp cho một quả xôi vò,Một con heo béo, một vò rượu tǎm.Giúp cho chiếc chiếu nàng nằm,Đôi áo nàng bận đôi vòng nàng đeo.Giúp cho quan mốt tiền cheo,Quan nǎm tiền cưới, lại đèo bông taiGiúp cho một rổ lá gaiMột cân nghệ bột với hai tô mèGiúp cho năm bảy lạng chèCái ấm sắc thuốc cái bồ đựng thanGiúp cho đứa nữa nuôi nàngMai ngày trọn tháng cho chàng tới lui…

Chưa ghi nơi, người kể hoặc năm.

02 · Dị bản
Áo anh đã rách hai tayCậy nàng so chỉ và may cho cùngVá rồi anh trả tiền côngMai mốt lấy chồng anh giúp của choGiúp cho quan mốt tiền cheoQuan năm tiền cưới, lại đeo mâm chèGiúp cho nửa giạ hột mèNửa ang tiêu sọ, nửa ghè muối khôGiúp cho cái ấm, cái ôCái niêu sắc thuốc, cái bồ đựng thanAnh giúp cho một đứa nuôi nàngLâu ngày chẵn tháng rồi chàng tới thăm…

Chưa ghi nơi, người kể hoặc năm.

Hiểu thêm

Cách hiểu của bạn đọc 0

Bạn đọc viết theo cách mình hiểu — không phải giải nghĩa của ban biên tập.

Chưa có cách hiểu nào được hiện.

Chia sẻ cách hiểu

Chia sẻ cách hiểu của bạn

Vài dòng theo cách bạn hiểu, tối đa 1.000 ký tự. Không đưa thông tin cá nhân.

Không cần tên thật, email hay số điện thoại. Người biên soạn đọc trước; chỉ hiện trên trang sau khi được duyệt. Thư viện không lưu địa chỉ mạng của bạn.

Bài cảm nhận 0

Chưa có bài cảm nhận nào về bài này.

Viết cảm nhận

Cảm nghĩ 0

Chưa có cảm nghĩ nào.

Viết cảm nghĩ

Đọc thêm

Chủ đề: Hát ruChủ đề: Tình yêu, hôn nhânNơi lưu truyền: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Phổ biến toàn quốc

Đọc tiếp

Ca dao

Ví dầu tình bậu muốn thôi

Ví dầu tình bậu muốn thôiBậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra

Đây là một câu ca dao Nam Bộ phản ánh sự trách móc, nỗi đau đớn và sự thật phũ phàng khi một trong hai người muốn dứt tình và chọn cách nói xấu, bôi nhọ đối ph…

Cùng chủ đề Hát ruĐọc
Lời này từ đâu?

Ảnh để chia sẻ

Chọn khổ và nền rồi tải ảnh để đăng Facebook, Zalo. Ảnh luôn kèm tên thư viện và đường dẫn bài.

Ca dao
Hôm qua tát nước đầu đình,Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa senEm được thì cho anh xin.Hay là em để làm tin trong nhà?…

Bài ca dao xoay quanh câu chuyện chàng trai mượn cớ bỏ quên chiếc áo ở cành hoa sen để làm cái cớ sang gặp cô gái. Ý nghĩa chính • Cái cớ tỏ tình thông minh: Chàng trai mượn cớ "bỏ quên chiếc áo" để bắt chuyện, tiếp cận cô gái mình thương một cách rất duyên dáng, hóm hỉnh và kín đáo. • Khéo léo trình bày hoàn cảnh: Qua việc chiếc áo sứt chỉ chưa ai khâu, anh khẳng định mình còn độc thân ("Vợ anh chưa có") và đang sống cùng mẹ già. • Tiến tới hôn nhân: Từ chuyện nhờ khâu áo vu vơ, câu chuyện nhanh chóng dẫn đến viễn cảnh kết duyên với các sính lễ cưới hỏi rất chân thành và đậm chất truyền thống nông thôn Việt Nam.

Thư viện Văn học Dân gian Việt Namphongdao.com/ca-dao/…
Khổ ảnh
Nền

Bạn muốn góp gì?

Một chi tiết nhỏ cũng giúp trang đọc đầy đủ hơn. Không cần đăng nhập.