Thiếp nay thi lễ con nhà

Từ khó

Thi lễ

Kinh Thi và kinh Lễ, dùng để chỉ sự nền nếp, gia giáo thời phong kiến.

Mĩ mạo

Mặt đẹp (từ Hán-Việt).

Đa mang

Tự vương vấn vào nhiều tình cảm để rồi phải đeo đuổi, vấn vương, dằn vặt không dứt ra được. Thôi em chả dám đa mang nữa Chẳng buộc vào chân sợi chỉ hồng (Xuân tha hương – Nguyễn Bính)

Quân tử

Hình mẫu con người lí tưởng theo Nho giáo. Quân tử là người ngay thẳng, đứng đắn, công khai theo lẽ phải, trung thực và cẩn trọng.

Màng

Mơ tưởng, ao ước, thèm muốn (từ cổ).

Kỳ ngộ

Gặp gỡ một cách may mắn kỳ lạ (từ Hán Việt).

Tương phùng

Gặp nhau (từ Hán Việt).

Tư Mã Tương Như

Tự là Tràng Khanh, người ở Thành Ðô, đời vua Cảnh Ðế nhà Hán. Ông là một người đa tài, văn hay đàn giỏi, được phong làm quan nhưng sau đó sinh chán nên cáo bệnh từ quan. Khi ông đến nhà Trác Vương Tôn chơi, Trác Vương Tôn yêu cầu ông cho đàn một bài. Biết Trác Vương Tôn có người con gái rất đẹp tên là Văn Quân, còn trẻ mà sớm goá chồng, thích nghe đàn nên Tương Như sinh lòng yêu mến, nhân đó định trêu nàng nên vừa đàn vừa hát khúc Phượng cầu hoàng. Trác Văn Quân đứng nép bên trong nghe tiếng đàn thì lòng cảm thấy bồi hồi, sau bỏ nhà đi theo Tương Như. Dập dìu lá gió cành chim, Sớm đưa Tống Ngọc, tối tìm Tràng Khanh (Truyện Kiều)

Phượng cầu hoàng

Nghĩa là "chim phượng trống tìm chim phượng mái," một khúc đàn được Tư Mã Tương Như gảy để tỏ tình với Trác Văn Quân. Ðây là một khúc đàn tình tứ lãng mạn: Phượng hề phượng hề quy cố hương Ngao du tứ hải cầu kỳ hoàng Thời vị ngô hề vô sở tương Hữu diện thục nữ tại khuê phường Thất nhĩ ngân hà, sầu ngã trường Hà duyên giao cảnh vi uyên ương Tương hiệt ương hề cộng cao tường Trong Bích Câu Kỳ ngộ có câu: Cầu hoàng tay lựa nên vần Tương Như lòng ấy Văn Quân lòng nào

Trác Văn Quân

Con gái của Trác Vương Tôn, người ở đất Lâm Cùng, đời Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc. Nàng là người con gái rất đẹp mà sớm goá chồng, thích nghe đàn. Khi nghe Tương Như vừa đàn vừa hát khúc Phượng cầu hoàng nàng đã đem lòng say mê rồi quyết bỏ nhà đi theo Tương Như. Như chuyện Tương Như và Trác thị, Đưa nhau về ở đất Lâm Cùng Vườn xuân trắng xóa hoa cam rụng Tôi với em Nhi kết vợ chồng (Hoa với rượu – Nguyễn Bính)

Luống

Từ dùng để biểu thị mức độ nhiều, diễn ra liên tục, không dứt. Vì lòng anh luống âm thầm tha thiết Gán đời mình trọn kiếp với Dê Sao (Nỗi lòng Tô Vũ – Bùi Giáng)

Duyên nợ

Theo giáo lí nhân quả của nhà Phật, hai người gặp nhau được là nhờ duyên (nhân duyên), và nên nghĩa vợ chồng để trả nợ từ kiếp trước.

Đồng thau

Hợp kim của đồng và kẽm. Đồng thau có màu khá giống màu của vàng, nên khi xưa thường được dùng để đúc đồ trang trí hay làm tiền xu. Tuy nhiên, khi hơ lửa đồng thau sẽ bị xỉn màu (do bị oxy hóa) còn vàng thì không.